Array Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. 2008 жылғы 16 ақпан | Атырау облысы әкімдігінің ресми интернет ресурсы
Мобильді нұсқа Нашар көретіндерге арналған нұсқа
25.03.2017

Қызметтер

Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. 2008 жылғы 16 ақпан

16.02.2008 ҚР Президентiнiң Қазақстан халқына Жолдауы

ҚАЗАҚСТАН ХАЛҚЫНЫҢ ӘЛ-АУҚАТЫН АРТТЫРУ —

МЕМЛЕКЕТТIК САЯСАТТЫҢ БАСТЫ МАҚСАТЫ

Құрметтi қазақстандықтар!

Менiң жыл сайынғы Жолдауларым әдеттегiдей жетiстiктерiмiздi саралап, келешегiмiздi бағдарлауға, ең бастысы — баршамызға ортақ ұлы мақсатқа жетудiң дұрыс жолын бiрлесе айқындауымызға бағытталып келедi.

Қазақстан халқына арналған 2006 және 2007 жылдардағы Жолдауларымда мен ағымдағы мiндеттер туралы ғана емес, бiздiң дамуымыздың келешегi жайында да айтқан едiм. Осыған орай, әлемнiң бәсекеге қабiлеттi 50 елiнiң қатарынан нық орын алу мен 30 корпоративтiк көшбасшыларын қалыптастыру негiзiнде елдi индустрияландыру мiндеттерi бiздiң басты стратегиялық мақсатымыз болып қала бермек.

Үстiмiздегi жылы Үкiмет олардың орындалуы жөнiнде есеп беруi тиiс.

Өткен жыл Қазақстан үшiн жан-жақты экономикалық, әлеуметтiк және саяси жаңару жолында тағы бiр сенiмдi iлгерi қадам жасаған жыл болды.

Қазақстан 2008 жылды жаңа экономикалық жетiстiктерiмен, жаңарған саяси құрылымымен қарсы алды.

Ел Конституциясына енгiзiлген өзгерiстер Парламент пен саяси партиялардың, азаматтық қоғам институттарының рөлiн арттыра түстi. Тәуелсiз Қазақстанның тарихында тұңғыш рет теңдестiрiлген негiзде парламент сайлауы өткiзiлдi. Сайлауда "Нұр Отан" партиясы айқын басымдықпен жеңiске жетiп, алғаш рет Үкiмет жасақтады.

Әкiмшiлiк реформа жалғасын тауып, оның аясында мемлекеттiк органдар аппараттарының тұрақтылығын нығайтатын жауапты хатшылар институты құрылды.

Өткен жылғы экономикамыздың өсу қарқыны 8,5 пайызды құрады. Жалпы алғанда, ел экономикасы 2001 жылдан бастап жылына орта есеппен 10 пайызға өсiп отырды. Бұл өте үлкен де жедел өсу болып саналады.

Бүгiнгi күнге дейiн елiмiздiң айтарлықтай резервi қалыптастырылып, Ұлттық қор қаражатын қоса есептегенде ол шамамен 40 млрд. АҚШ долларына жеттi. Осындай елеулi жинақтаулардың болуы елiмiздiң қаржы жүйесiнiң тұрақтылығын қамтамасыз етуде өзектi рөл атқарды.

Елiмiздегi әлеуметтiк ахуал да тұрақты қалпында. 2000 жылдан бастап, мем­ле­кеттiк бюджеттiң бiлiм беруге, денсаулық сақтауға және әлеуметтiк қамсыздандыруға арналған шығындары 5 еседен астам ұлғайды. Бiздiң 5 миллионнан астам азаматтарымыз мемлекеттiк әлеуметтiк қорғаумен қамтылып отыр. Бұл көрсеткiш осыдан бес жыл бұрынғыға қарағанда екi есеге артық.

Бiз зейнеткерлерiмiздi қолдау көлемiн ұдайы арттырып келемiз. Халықтың зейнетақылық жинақтаулары тұрақты түрде көбеюде, оның көлемi 1,1 триллион теңгеден асып түстi.

Әлеуметтiк инфрақұрылым нығайып отыр. 2007 жылы ғана республика бойынша 76 мектеп пен 23 денсаулық сақтау нысаны салынды.

Бiз демографиялық құлдырауды тоқтатуға қол жеткiздiк.

Мемлекеттiк тұрғын үй құрылысы бағдарламасының аясында өткен үш жыл iшiнде 18 млн. шаршы метрден астам тұрғын үй пайдалануға берiлдi, бұл бiздiң жоспарымыздағыдан 2,2 млн. шаршы метрге артық.

Жоғарыда аталынған қоғамдық өмiр­дiң барлық салаларындағы iлгерiлеу серпiнi — бiздiң экономикамыздың өркендеуiнiң, сындарлы әлеуметтiк саясатымыздың және тұрақты саяси жүйемiздiң тиiмдiлiгiнiң айқын айғағы.

Құрметтi депутаттар,

мәжiлiске қатысушылар, меймандар!

Бүгiнгi әлемдiк конъюнктура нашарлаған жағдайда бiз рөлi өсе түсiп отырған мемлекеттiк холдингтердiң, даму институттарының, әлеуметтiк-кәсiпкерлiк корпорациялардың iшкi инвестициялық ресурстарын белсендi етуге тиiспiз.

Пайда болған қиындықтарға қарамастан, менiң тапсырмам бойынша Үкiмет экономиканы орнықты өсiру бойынша шаралар қабылдады.

Қысқа мерзiмдi және орта мерзiмдi мiндеттердi мына басым бағыттарда шешу үшiн жұмылу қажет.

Бiрiншi — өндiрушi сектор.

Мұнай-газ саласындағы басты бағыт — мемлекеттiң халықаралық мұнай және энергетика рыноктарына ықпалды және жауа­пты қатысушы ретiндегi ұстанымын күшейту.

Бұл үшiн бiз энергетика саласының стратегиялық маңызды буындарына мемлекеттiң ықпалын дәйектiлiкпен күшейтемiз. Бiз қазiрдiң өзiнде Қашаған, Құм­көл мұнай кен орындарын, Богатырь көмiр разрезiн, т.б. игеруде қазақстандық үлестi ұлғайттық.

Бұл бiз үшiн және қосымша құн салығы үлесi жоғары дайын өнiмдi халықаралық рынокқа шығаруды қамтамасыз ету үшiн аса маңызды.

Осы бағыттағы жұмысты жалғастыру керек.

"Самұрық" холдингi мен өңiрлiк әлеуметтiк кәсiпкерлiк корпорациялар тау-кен металлургия саласын тиiмдi дамыту мен оның бәсекеге қабiлеттiлiгiн арттыру жөнiнде нақты шаралар қабылдауытиiс. Бұл үшiн қазiргi тау-кен металлургия компаниялары акцияларының мемлекеттiк пакеттерiн бiр жағына шығарып, оларды нақты басқаруға кiрiсу, сондай-ақ сирек кездесетiн металдарды қоса алғанда, қара және түстi металдардың барланған кен орындары қойнауын пайдалану құқығын өз қолымызға алуымыз қажет.

Үкiметпен бiрлесiп, жаңа кен орындарын барлау мәселесiн шешу қажет.

Екiншi– экономиканың негiзгi секторларын озық инфрақұрылымдық қамтамасыз ету.

Үкiметке электр энергетикасын, тасы­малдау жүйесiн дамыту бойынша шаралар қабылдау қажет. Бұл секторлар бүгiнде Қазақстан экономикасы дамуына анық "iлесе алмауда".

Экономика мен тұрғындарды электр энергиясымен қамтасыз ету саласындағы бiрiншi кезектегi мiндеттер Балқаш ЖЭС-iн, Екiбастұз ГРЭС-2-нiң үшiншi энергоблогын, Мойнақ ГЭС-i және басқаларын салу құрылысы болып табылады.

2009 жылы "Қазақстанның Солтүстiгi—Оңтүстiгi" жобасы бойынша қуат тасымалдаудың екiншi желiсi мен "Солтүстiк Қазақстан—Ақтөбе облысы" қуат тасымалдау желiсiнiң құрылысын аяқтау қажет. Бұл Қазақстанның оңтүстiгi мен батысындағы қуат тапшылығын төмендетуге мүмкiндiк бередi.

Республиканың оңтүстiк өңiрлерiнiң газға сұранысын тұрақты қамтамасыз ету үшiн "Бейнеу—Шымкент" магистральдi газ құбыры мәселесi мүмкiндiктерiн талдап, құрылысты бастау керек.

Ақтау қаласында атом электр стансасын салу бойынша нақты ұсыныстар енгiзу қажет.

Үкiмет осымен бiр мезгiлде өзiнiң күш-жiгерiн қуат жинақтаушы және экологиялық таза технологиялар енгiзуге жұмылдыруы тиiс.

Электр энергиясын барлық жерде бiрдей үнемдеуге бiздiң кәсiпорындарымыз бен азаматтарымыз әлi кiрiсе қойған жоқ. Арзан энергияның сарқыла бастағанын ашық айтуға тиiспiз. Аз төлегiмiз келсе, көп үнемдеу керек. Бұл әркiмнiң өз қамы болуы қажет.

Үкiмет осы жұмысты кеңiнен қолға алуы тиiс.

Темiр жол және автомобиль инфра­құрылымдарын салу мен жаңғыртуды қамтамасыз ету қажет.

Бiз биылғы жылдың өзiнде концессиялық негiзде Шар — Өскемен темiр жолы құрылысын аяқтап, Маңғыстау — Баутино, Ералиев — Құрық темiр жол же­лiлерi мен Қорғас — Жетiген учаскесiнiң құрылысын, Мақат — Қандыағаш темiр жол учаскесiн электрлендiрудi бастауымыз керек.

Жылжымалы құраманың тапшылығын төмендету үшiн үстiмiздегi жылы отандық көлiктiк мәшине жасауды дамыту жөнiндегi шаралар кешенiн әзiрлеп, iске асыруға кiрiсуiмiз керек.

Бiз барлық оңтүстiк облыстарды көктей өтiп, Қызылорда мен Ақтөбе арқылы Ресейге шығатын, өңiрлердiң экономикасын жандандыратын Қазақстандағы ең iрi көлiктiк жобаны — "Батыс Еуропа — Батыс Қытай" трансқұрлықтық дәлiздi iс жүзiне асыруды қолға алуымыз қажет.

Бюджетке түсетiн салмақты азайту мақ­сатында, тұтастай алғанда, концессиялық негiзде, алдағы уақытта ақылы ету арқылы Астана — Бурабай, Астана — Қарағанды, Алматы — Қапшағай, Алматы — Қорғас автомобиль жолдарын, сондай-ақ Үлкен Алматы айналма жолын салу мен қайта жаңғырту басталады.

Концессиялық жобаларды тартымды ету мен жандандыру үшiн Үкiмет қолданыстағы заңнамалық және нормативтiк базаны жетiлдiруi тиiс.

Үшiншi. "30 корпоративтi көшбасшы" бағдарламасын iске асыру экономиканың шикiзаттық емес секторын iс жүзiнде дамытуға ықпал етедi.

Қазiрдiң өзiнде "серпiндi" аталудан үмiткер 100-ден астам жоба пайда болды. Ақтөбе облысындағы үшiншi Жаңажол газ өңдеу зауыты, кен байыту комбинаттары мен мыс қорыту зауытын салу, Павлодар облысындағы алюминий зауыты және хлор мен каустикалық сода өндiрiсi зауытының құрылыстарын одан әрi жалғастыру, Қарағанды облысында сортты прокат өндiрiсi мен металлургиялық кремний өндiрiсiн ұйымдастыру секiлдi экономикамыз үшiн айрықша маңызды жобалар және басқа да көптеген жобалар iске асырылып жатыр.

Таяудағы уақытта Атырау қаласында алғашқы интеграцияланған газ-химия кешенiнiң, келесi жылы Қарашығанақ кен орнының базасында газ өңдеу зауытының, Қостанай облысында жаңа алюминий зауытының құрылысы басталады.

Бiз Астана қаласында шина жасау кешенiн құру, Астана мен Алматы қалаларында логистикалық орталықтарды дамыту, поликристалл кремнийi өндiрiсiн құру жөнiндегi жобаларды iске асыруды жалғастырамыз.

Мен аса iрi нысандарды атап өттiм. Ал осы жылдар iшiнде Қазақстанда жүздеген, мыңдаған жаңа кәсiпорындар пайда болды. Шыны шығару өндiрiсi Қазақстанда ешқашан болған емес — бұл өте тапшы, қажет материал. Қазақстанда алюминий өндiрiсi де болған емес.

Қазiргi кезде автомобиль құрастыратын, оның iшiнде жеңiл автокөлiктер де құрастыратын бес кәсiпорын жұмыс iстейдi. Бүгiнде Қазақстанда радиотехника мен компьютер де құрастырылады. Жиһаз жасау өнеркәсiбi, құрылыс индустриясы және басқа салалар серпiндi дамуда.

Тұтастай алғанда, "30 корпоративтi көшбасшы" бағдарламасы мемлекет пен бизнестiң өзара iс-қимылын қағидатты жаңа деңгейге шығаруы тиiс.

Бейiндiк министрлiктердiң, "Қазына" қоры мен өзге де холдингтердiң, сондай-ақ барлық деңгейдегi әкiмдiктердiң жұмысы, бiрiншi кезекте, "серпiндi" жобаларды жүзеге асыру көрсеткiшi бойынша бағаланатын болады.

* * *

Дамудың жаңа кезеңi ел агроөнеркәсiп кешенiнiң алдына бiрқатар жаңа, аса маңызды мiндеттер қойып отыр.

Өткен 5 жылда Қазақстан аграрлық секторды дамытуда айтарлықтай нәтижелерге жеттi. Ауыл шаруашылығының жал­пы өнiмi 2002 жылмен салыстырғанда 2 есеге жуық өстi. Инвестициялар 3 еседен астамға ұлғайды. Бұл аграрлық секторды мемлекеттiң орасан қолдауы нәтижесiнде мүмкiн болды. Сiздер бiз табысты жүзеге асырған ауылды қолдаудың үш жылдық бағ­дарламасын жақсы бiлесiздер. Бағдарлама ел iшiн дамытуға қуатты серпiн бердi.

Соңғы жылдары қазiргi заманғы технологияларды қолданудың арқасында дәндi-дақылдарды жинау күрт артты.

2004 жылдан бастап егiндi мiндеттi сақтандыруды енгiзу фермерлерге құрғақшылық жылдарының өзiнде кепiлдi кiрiс алуына мүмкiндiк туғызды.

Қабылданған шаралар ауыл шаруашылығындағы тауар айналымының төрт есеге жуық жалпы өсiмiне оң ықпал етсе, ол 4 миллиард АҚШ доллары мөлшерiнен асып түстi.

Ауылдарымыз бен селоларымыздың өмiр сапасын жақсарту мемлекеттiк саясаттың басым бағыты болып қала бередi.

Қалыптасқан әлемдiк үрдiстер мен қолда бар әлеуеттi ескерер болсақ, агроөнер­кәсiп кешенi бiздiң экономикамыздың жоғары маңызды, табысты саласы болуы тиiс.

Ауыл шаруашылығы өнiмдерiне баға өсу үстiнде, және тұтастай алғанда, аталған сала өте пайдалы болуда, сондықтан бiз оған ақша салуымыз қажет. Ауылдың бұған екпiндi еңбегiмен және жоғары қайтарыммен жауап беретiнiне сенiмдiмiн.

Бiрiншi. Елдiң азық-түлiк қауiпсiздiгi қамтамасыз етiлуге тиiс.Ол үшiн ауыл шаруашылығына және тамақ өнеркәсiбiне инвестициялар тартуды ұлғайту қажет. Қазақстан азық-түлiктiң негiзгi түрлерi бойынша өз қажеттiлiгiн қамтамасыз етедi әрi экспорттық әлеуетке ие.

Ел мұқтажы қанағаттандырылмай отырған маңызды тамақ өнiмдерiн өндiрудi ынталандыруға ерекше назар аудару талап етiледi. Мәселен, өсiмдiк майы, жемiстер, қант және басқалар. Бiздiң бұл проблемаларды шешуге мүмкiндiгiмiз бар.

Екiншi. Ауыл шаруашылығының өнiмдердi экспортқа шығаратын секторларын күшейтуге күш-жiгердi шоғырландырудың маңызы зор. Атап айтқанда, Каспий және Қара теңiздердiң порттары арқылы өтетiн және Қытай бағытындағы экспорттық арналарды кеңейту қажет.

Үшiншi. Мал шаруашылығы саласы да үлкен экспорттық әлеуетке ие. Қосымша шара ретiнде ветеринария жүйесiн халықаралық стандарттарға көшiру қажет.

Үкiметке ауыл шаруашылығына барлық деңгейлерде жүйелi қолдау көрсетуде одан әрi шаралар қабылдауды тапсырамын.

Шикiзат өңдеуге айрықша назар аудару қажет.

Ендi макроэкономикалық саясаттың басымдықтары туралы.

Үкiмет, Ұлттық банк, Қаржылық бақылау агенттiгi мемлекеттiң қаржылық тұрақсыздық қатерлерiне қарсы жүйелi де жедел iс-қимылдар жасауының ықпалды тетiгiн қалыптастырып, халықаралық рыноктардың Қазақстан экономикасына деген сенiмiн нығайтуы керек.

Бiрiншi. Қаржылық бақылау агенттiгi­нiң жұмысын жүйелi түрде нығайту қажет.

Елдiң қаржы жүйесiнiң, әсiресе, банк секторының бәсекеге қабiлеттiлiгiн және тұрақтылығын арттыру Агенттiктiң Ұлттық банкпен және Қаржы министрлiгiмен бiрлесе отырып атқаратын басты мiндетi болуға тиiс. Өмiр бiздiң жоспарларымызға түзетулер енгiзiп тұратын болады. Бiз оған дайын тұруға тиiспiз.

АҚШ-тың бiздiң банктерге елеулi әсер еткен ипотекалық дағдарысының сабақтарын естен шығармаған жөн. ҚБА әр банктегi ахуалды неғұрлым мұқият қадағалап, қажет болған жағдайда алдын алатын және ықпалды шаралар қабылдауы керек.

Мемлекеттiк қолдау бiржақты бола алмайды, сондықтан банктер тәуекелдiң өздерiне тиесiлi бөлiгiн өз мойындарына алуға тиiс. Егер банктердiң акционерлерi өздерiн дамыту үшiн қосымша ресурстар тартқысы келмесе немесе оған қабiлетсiз болса, ондай кезде мемлекет қажеттi шаралар қабылдауға дайын болуы керек.

Мұндай жағдайда реттеушiлiк араласу бүкiл банк секторы үшiн барынша мөлдiр және ұғынықты болуға тиiс.

Шетелдiк капиталдың банк секторына келуiне бiз Қазақстанға көрсетiлген сенiм, қажеттi қаржылық қолдаудың көзi және банк қызметiнiң халықаралық озық тәжiрибесi ретiнде қараймыз.

Бiздiң қаржы жүйемiздi құрылымдық реформалауды одан әрi жалғастыру қажет. Мұның құнды қағаздар рыногын, қазiргi заманғы қаржылық құралдарды дамытуға, банкроттық туралы заңдарды жетiлдiруге, сот жүйесiн тереңдете реформалауға қатысы бар.

Бiзге жеке сектордағы да, сонымен бiрге, мемлекеттiк сектордағы да жүйелiк тәуекелдердi басқаруды дамыта түсу қажет. Үкiмет, ҚБА және Ұлттық банк тәуекелдердi басқарудың икемдi де сенiмдi жүйесiн құруы керек.

Сондай-ақ, күтпеген ахуалдарға қарсы шапшаң iс-қимылдар жасау шараларының жүйесiн әзiрлеу мiндетi де тұр.

Халық пен бизнестiң, оның iшiнде шетелдiктердiң де сенiм деңгейi елдiң қаржы жүйесi тиiмдiлiгiнiң негiзгi критерийiне айналуға тиiс.

Екiншi. Салық жүйесiн Қазақстанның жаңа сатыдағы дамуының мiндеттерiмен сәйкестендiру қажет.

Қолданыстағы Салық кодексi экономикалық өсуде оң рөл атқарды, дегенмен, қазiргi кезде оның әлеуе­тi iс жүзiнде таусылды. Кодексте үне­мi және жүйесiз өсiп отыратын 170-тен астам жеңiлдiктер мен преференциялар бар.

Үкiметтiң жаңа Салық кодексiн әзiрлеуi қажет. Ол экономиканы жаңғыртуға, әртараптандыруға және бизнестiң "көлеңкеден" шығуына жағдай жасауға тиiс.

Жаңа Кодекс салық қызметтерiнiң оның нормаларын өз қалауларынша түсiндiрулерiнен қорғайтындай, әкiмшi­лендiру сапасы мен салық төлеушiлер мүдделерi үйлесетiндей тiкелей iс-әрекет ету заңы сипатына ие болуы керек.

Бiрақ, ең бастысы, ол экономиканың шикiзаттық емес секторы, әсiресе, шағын және орта бизнес үшiн жалпы салықтық ауыртпалықтардың төмендетiлуiн қарастыруы керек. Бюджеттiң күтiлетiн шығын­дары­ның орны өндiрушi сектордың эко­но­ми­калық қайтарымын арттыру есебiнен өтелуi тиiс.

Үшiншi. Экономикамыздың тиiмдiлiгi мен бәсекеге қабiлеттiлiгiн қамтамасыз етудегi айрықша миссияны менiң тапсырмам бойынша жаңадан құрылған Бәсекелестiктi қорғау жөнiндегi агенттiк атқаратын болады.

Агенттiктiң өкiлеттiктерiн кеңейту бағаға қатысты "ауызжаласуға", адал емес бәсекелестiкке, рынок субъектiлерiнiң өздерiнiң үстемдiктi және монополиялық жағдайларын бұра пайдаланушылығына қарсы күрестi қамтамасыз етiп, қазақстандық бизнестiң әлемдегi ұстанымын нығайтуға тиiс.

Елдегi кәсiпкерлiк белсендiлiктiң өсуiне елеулi серпiн беретiндей бәсекелестiк туралы жаңа заң қажет.

Төртiншi.Инфляцияға қарсы күрестi күшейту қажет. Инфляцияның жаһандық экономикалық үдерiстер тарапынан болатын қысымның күшейе түсуiнен де ұлғайып отырғанын ескерiп, Үкiмет тарапынан ойластырылған және сол әрекеттерге сәйкес iс-шаралар қабылдануы қажет.

Ұлттық банк инфляцияға қарсы күресте айтарлықтай нәтижелерге қол жеткiзедi деп сенемiн.

Жаһандық экономикалық тұрақсыздық жағдайында мемлекет ахуалды белсендi түрде басқара бiлуге тиiс. Ол үшiн қажеттi ресурстардың бәрi де бар.

Сондықтан әлемдiк экономиканың болжамды баяулауы және бiрқатар экспорттық тауарлар бағасының төмендеуi мүмкiн болған жағдайда Үкiмет пен Ұлттық банкте тұрақтандырушылық iс-қимылдардың жедел жоспары болуға тиiс.

Бiрiншi кезекте, Үкiмет уақытша, қаржы секторындағы проблемалар жойылғанға дейiн, әлеуметтiк саладан өзге, бар­лық бағыттар мен бағдарламалар бойынша мемлекеттiк шығындарды қысқартуы керек.

Жоғарыда аталған жоспарлардың бәрi осы талапқа бағынуға тиiс.

Күте тұра алады дегендердiң бәрi тоқ­татылуы қажет. Бұл барлық өңiрлерге де қатысты. Мұндай үнем инфляцияға түсетiн қысымның төмендеуiне жағдай жасап, сонымен бiрге, энергия көздерi мен шикiзат ресурстарының бағасы төмендеген жағдайда елдiң резервтерiн ұлғайтады.

Құрметтi мәжiлiске қатысушылар!

Демократиялық дамудың жалпыға бiрдей танылған заңдылықтары мен бiздiң қоғамымыздың дәстүрлерiн үйлестiре отырып, бiз одан әрi де саяси және мемлекеттiк құрылыстың қазақстандық моделiн жетiлдiру жолымен жүре беретiн боламыз.

Бiрiншi. Тәуелсiздiктiң 16 жылы iшiнде бiз қоғамдық тұрақтылықты, ұлтаралық келiсiмдi қамтамасыз етуде, қазақстандық бiртұтастық пен жалпықазақстандық патриотизмдi қалыптастыруда өз моделi­мiздi жүзеге асырдық.

Бұл — бiз мақтануға құқылы және бәрiмiз ұқыптылықпен сақтауға мiндеттi қазақстандық "ноу-хау".

Конституциялық реформа аясында Қазақстан халқы Ассамблеясының мәртебесi мен өкiлеттiгi өстi.

Бiздiң көп ұлтты елiмiздiң барлық халқының мүдделерiн бейнелей отырып, Ассамблеядан сайланған депутаттар Қазақстандағы этносаралық бiтiм мен келiсiмдi нығайту үдерiсiнде айрықша рөл атқаруға тиiс.

Қазiргi уақытта қазақстандық осынау ғажайып институттың рөлiн жан-жақты нығайту қажет. Ассамблеядан сайланған депутаттар осы жауапкершiлiктi сезiнiп, Ассамблеямен және оның жергiлiктi жерлердегi ұйымдарымен тығыз байланыс орнатуы керек.

Мемлекеттi, оның қауiпсiздiгiн одан әрi нығайтып, экономиканың тұрақты дамуы мен азаматтарымыздың әл-ауқатының артуын қамтамасыз ету үшiн Қазақстанға ұзақ мерзiмдi тұрақтылық, бейбiтшiлiк пен келiсiм керек дегендi мен әрқашанда айтып келдiм және барлық жауапкершiлiкпен тағы да атап көрсетемiн.

Екiншi. Қазақстандақазiргiзаманғысаясижүйенiдамытумiндетiтұр.

Бұл үдерiсте саяси партиялар, үкiметтiк емес ұйымдар және басқа да қоғамдық институттар басты рөл атқаруы тиiс.

Партиялық механизмдi нығайту қазiргi заманғы азаматтық қоғамның қалыптасуына, халықты қоғамдық үдерiстерге кеңiнен тартуға жағдай жасайтын болады.

Қазiргi сатыда "Нұр Отан" партиясы­ның басым моделi Қазақстанның саяси жүйесiндегi оңтайлы пiшiн ретiнде қарастырыла алады.

Бұл алдағы уақытта басқа да саяси партиялардың сайлауға қатысып, Парламенттен өз орнын алуына және барлық үдерiстерге қатысуына мүмкiндiк бередi. Бүгiнгi күнi ешкiм де жаңа партиялардың құрылуына және өзiндiк ой-пiкiрлерi мен көзқарастарын айтуға тосқауыл бола алмайды.

Үшiншi. Демократиялық қоғам жағдайында қылмыс пен сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес ерекше мәнге ие болады.

Өткен жылдар iшiнде елдiң құқық қорғау және сот жүйелерiнiң криминалдық көрiнiстерге қарсы тұратын, азаматтарымыздың өмiрi мен құқықтарын қорғайтын әлеуетi едәуiр нығайды.

Дегенмен, олардың қызметiнде елеулi кемшiлiктер бар.

Бұл жөнiнде барлық құқық қорғау органдарының қатысуымен Бас прокуратураның жақында өткен алқа отырысында айтылды.

Құқық қорғау және сот жүйесi қазақстандықтардың құқықтарының әдiл де тиiмдi қорғалуын, бизнеске заңсыз араласуды болдырмауды қамтамасыз етуге тиiс.

Бұл саладағы басым бағыт — жазалаушы iс-әрекет емес, құқық бұзушылықтарды абайлату мен олардың алдын алу болуға тиiс. Сондықтан биылғы жылы "Құқық бұзушылықтардың алдын алу туралы" заң жобасын әзiрлеп, Парламентке енгiзу қажет.

Президент Әкiмшiлiгiне аталған барлық шаралардың iске асырылуын қамтамасыз етудi, әкiмшiлiк реформаны құқық қорғау органдарында, сондай-ақ ел Президентiне есептi барлық ұйымдарда жүргiзудi тапсырамын.

Төртiншi. Үкiмет әкiмшiлiк реформада көзделген Қазақстанның мемлекеттiк басқару жүйесiн үздiк халықаралық тәжiрибенi ескере отырып, нәтижелiлiк, ашықтық және қоғам алдындағы есептiлiк негiзiнде дамыту жөнiндегi шараларды жедел қарқынмен iске асыруға тиiс.

Мұндай жаңа қағидаттар 2008 жылы қанатқақты мемлекеттiк органдарда — Әдiлет, Экономика және бюджеттiк жоспарлау, Қаржы министрлiктерiнде және Оңтүстiк Қазақстан облысының әкiмдiгiнде екшелуге тиiс.

Әкiмшiлiк реформаның басты мақсаты басқарушы аппарат жұмысының тиiмдiлiгi мен нәтижелiлiгiн арттыру болуға тиiс. Яғни, халыққа қызмет етуi шарт.

Ол төрешiлдiктi, сөзбұйдаға салуды азайтуға тиiс.

Әкiмшiлiк реформаның негiзгi элементтерiнiң бiрi елдегi жаңа кадр саясаты болуға тиiс. Дамудың қазiргi кезеңiнде адам факторы айқындаушы фактор болып табылады.

Мемлекеттiк басқару жүйесiнде жаңа тұрпатты басқарушылардың кәсiби ұйытқысын қалыптастыруға бағытталған қазiргi заманғы қағидаттарды әзiрлеу қажет.

Бұл үдерiсте үлкен рөл "Нұр Отан" партиясына тиесiлi болмақ. Партия мемлекеттiк басқару жүйесi үшiн кадрлар жасақтауға белсендi қатысып, лайықты азаматтар үшiн "әлеуметтiк көтергiш" рөлiн атқаруы керек.

Бұл орайда жас ұрпаққа, "Болашақ" бағдарламасының түлектерiне де маңызды рөл берiлуге тиiс.

Жас кәсiби мамандар ел өмiрiнде болып жатқан үдерiстерде өз орнын тауып, болашақты орнатуға белсендi қатысуы керек. Сондықтан да резервпен жұмыс iстеу дежаңа деңгейдегi жұмысты талап етедi.

Президент Әкiмшiлiгi кадр жұмысына басшылық жасауға тиiс.

Бесiншi. Келесi жылдан бастап елiмiздiң тарихында тұңғыш рет мемлекеттiк бюджеттiк жоспарлаудың жаңа жүйесiнiң негiзi 3 жылдық бюджет болады. Бұл үшiн Үкiмет ағымдағы жылдың өзiнде жаңа Бюджет кодексiн әзiрлеуi қажет.

Сондай-ақ жоспарлау жүйесiн жаңарту мен жетiлдiру, бюджет қаражатын пайдалану мен мемлекеттiк активтердi басқарудың тиiмдiлiгiн арттыру жөнiндегi жұмысты шұғыл түрде жеделдету керек.

Алтыншы. Үкiмет нысаналы аудит, керек десеңiз, негiзгi мемлекеттiк әлеумет­тiк-экономикалық бағдарламалар бойынша бөлiнген мемлекеттiк қаражатқа "тым мұқият аудит" жүргiзуi керек.

Бұл аудиттiң мақсаты — қол жеткен нәтижелердi бағалау, мемлекеттiк қаражатты басқару мен жұмсаудың тиiмдiлiгiн күрт арттыру.

Жетiншi. Үкiмет шағын және орта бизнестiң бәсекеге қабiлеттiлiгiн ынталандыру жөнiндегi дәйектi жұмысты жалғастыруға тиiс.

Шағын несие ұйымдарының жұмысын, соның iшiнде мемлекет қаражаты есебiнен де қолдау керек. Олар бiздiң жүз мыңдаған азаматтарымыздың өз iсiн ашуына қолдау көрсетуде. Шағын несие берудiң қолжетiмдiлiгiн арттыру және көптеген қазақстандықтар үшiн жаңа жұмыс орындарын ашу жөнiндегi шараларды ойластыру қажет.

Дамыған кәсiпкерлiк сектор — кез келген ел экономикасының негiзi.

Осыған байланысты әкiмшiлiк реформа аясында Үкiметке бизнеске түсетiн әкiмшiлiк салмақты батыл азайтуды, рұқсат беру жүйесiн, ең алдымен лицензиялауды, сертификаттауды, аккредиттеудi одан әрi оңайлатуды тапсырамын.

Бiр мысал келтiрейiн. Дүниежүзiлiк банктiң "Бизнестi жүргiзу" туралы соңғы есебi бойынша барлық экспорттық рәсiмдерден өту үшiн Қазақстанға 89 күн, мәселен, Эстонияға бұл үшiн небәрi 5 күн керек екен.

Кәсiпкер үшiн нағыз кесапат — 50-ден астам заңда көзделген түрлi-түрлi тексерулер болып отыр.

Кейбiр ведомстволар заңнаманы бұза отырып, түрлi сылтаулармен кәсiпорынды бiрнеше рет "тексеруге" мүмкiндiктер iздейдi. Бұл бизнестi өз iсiнен едәуiр алаңдатады. Бұл мен жүргiзiп отырған саясатқа қайшы келедi. Құқық қорғау және басқа да тексерушi органдардың тексерулерiнiң санын едәуiр қысқартып, ретке келтiру керек.

Қымбатты қазақстандықтар!

Қазақстандықтардың, Қазақстан қоғамының барлық жiктерi мен әлеуметтiк топтарының әлеуметтiк көңiл-күйiн ұдайы жақсарта түсу мемлекет саясатының алдыңғы сапында болып келдi және осылай болып қала бередi.

Өмiр сапасының стандарттары адам капиталын дамытудың және Қазақстанды әлеуметтiк жаңартудың тиiмдi нарықтық құралына айналуға тиiс, бұл ретте масылдық пиғылды орнықтыруға жол беруге болмайды.

Мемлекеттiң әлеуметтiк саясаты жұмыс орындарын ашуға және еңбекке қабiлеттi халықты ел экономикасына тартуға бағдарланған жағдайда ғана тиiмдi бола алады. Бұл қағиданы бiз бұрын да ұстанып келдiк, болашақта да одан ауытқымаймыз.

"Нұр Отан" партиясының 5 жылға арналған сайлауалды тұғырнамасына сәйкес халықтың әлеуметтiк қорғалмаған жiктерiнiң тұрмыс деңгейiн алдағы уақытта да арттыра беру үшiн бiзде барлық негiз бар.

Жаңа үшжылдық бюджет:

● тұтас алғанда 2007 жылға қарағанда зейнетақылардың орташа мөлшерiн 2012 жылға қарай 2,5 есе, оның iшiнде 2009 жылы — 25% , 2010 жылы — 25% және 2011 жылы 30% арттыруды қамтамасыз етуге тиiс. Бұл ретте 2011 жылы арқаулық зейнетақылық төлемдер мөлшерi ең төменгi күнкөрiс мөлшерiне қарай 50% -ға дейiн өсiрiлуге тиiс;

● мемлекеттiк әлеуметтiк жәрдемақылардың және арнаулы мемлекеттiк жәрдемақылардың мөлшерiн 2009 жылдан бастап жыл сайын орта есеппен 9% арттыруды;

● сәби бiр жасқа толғанға дейiн күтiп-бағуға берiлетiн ай сайынғы жәрдемақыны 2010-2011 жылдары кезең-кезеңмен өсiрудi,орта есеппен алғанда 2007 жылғы жәрдемақының мөлшерiнен 2,5 есеге арттыруды;

● 2010 жылдан бастап 4 және одан да көп бала туғанға берiлетiн бiржолғы жәрдемақылардың мөлшерiн 2007 жылға қарағанда 4 еседен асыра өсiрудi;

● бюджет саласы қызметкерлерiнiң жалақысын кезең-кезеңмен өсiру арқылы 2012 жылы 2 есе деңгейге, оның iшiнде 2009 жылы — 25%, 2010 жылы — 25%, 2011 жылы 30% арттыру қамтамасыз етiлуi тиiс.

● тарихи атажұртына көшiп келу үшiн оралмандарға бөлiнетiн жыл сайынғы квотаны 2009 жылы 5 мың отбасына дейiн ұлғайтып, жылына 20 мың отбасына жеткiзуiмiз керек.

Әлеуметтiк игiлiктi қамтамасыз ету өмiр сүру сапасын арттырумен, сондай-ақ елiмiздiң адам ресурстарын ұлғайтумен қатар жүргiзiлуге тиiс. Елiмiздiң ғылыми, бiлiм беру және денсаулық сақтау кешендерiнiң басты мұраты осы.

* * *

Бiлiм беру саласының басты мiндетi — 2010 жылға дейiнгi бiлiм берудi дамыту жөнiндегi мемлекеттiк бағдарламаны орындай отырып, осы саланың сапалы қызмет көрсету аясын кеңейту.

Бiрiншi. Бiлiм және ғылым министрлiгi үш жылдың iшiнде заманға сай бiлiм алуға және озық технологияларды игеруге мүмкiндiк беретiн бiлiм берудiң тиiмдi инфрақұрылымын жасауды аяқтайтын болсын.

Үстiмiздегi жылы бiз 68 мың оқушы орынға арналған 88 мектептiң құрылысын, ал 2009-2010 жылдары 69 мың оқушы орынға арналған тағы да 102 мектептiң құрылысын бастай аламыз.

Екiншi. Үкiметке, мемлекеттiк холдингтерге облыстардың, Астана және Алматы қалаларының әкiмдерiмен бiрлесе отырып кәсiптiк-техникалық бiлiм берудi одан әрi дамыту бағдарламасын әзiрлеп, iске асыруды тапсырамын.

Бұл бағдарлама ел экономикасы үшiн барынша қызығушылық тудырып отырған тиiстi бiлiм салаларына шетел ғалымдары мен оқытушыларын тартуды көздеуi тиiс.

Бұған, ең алдымен, жұмыс берушiлер мен олардың қауымдастықтары, яғни бiрiншi кезекте осындай кадрларға зәрулiк танытқан бизнес өкiлдерi белсендi түрде тартылуы қажет.

Үшiншi. Үкiмет "Тiлдердiң үш тұғырлылығы" мәдени жобасын iске асыруды жеделдетуi тиiс. Бүкiл қоғамымызды топтастырып отырған мемлекеттiк тiл ретiнде қазақ тiлiн оқыту сапасын арттыру қажеттiгiне ерекше назар аударғым келедi.

Халықаралық тәжiрибелерге сүйене отырып қазақ тiлiн оқытудың қазiргi заманғы озық бағдарламалары мен әдiстерiн әзiрлеп, енгiзу қажет. Мемлекеттiк тiлдi тиiмдi меңгерудiң ең үздiк, инновациялық әдiстемелiк, тәжiрибелiк оқу-құралдарын, аудио-бейнематериалдарды әзiрлеу керек.

Қазақ тiлiндегi оқулықтар шығаруға арналған тендердi үнемi жеңiп алатын бiр-екi баспа ғана бар. Сонда оқулықтардың сапасын жақсарту үшiн қандай бәсекелестiк болмақ. Қазақ тiлiндегi оқулықтардың сапасы сын көтермейдi. Олар адамдарды қазақ тiлiн үйренуге емес, қазақ тiлiнен қашуға итермелейдi. Осы салаға жауапты тиiстi органдар нақты шешiм қабылдауы тиiс.

Төртiншi. Әзiрге халықты мектепке дейiнгi балалар мекемелерiмен қамтамасыз етуде "бетбұрыс" жасала қойған жоқ. Үкiмет пен әкiмдер барлық жерде бұл проблеманы терең зерделеп, осы негiзде бұл мәселенiң шешiмiн әзiрлеуi тиiс.

Кiшкентай бүлдiршiндердiң дамуына ықпал ететiн үздiксiз бiлiм берудiң алғашқы сатысы ретiндегi мектепке дейiнгi бiлiм беруге баса назар аударған жөн. Және бұл сатыны олардың шығармашылық және интеллектуалдық қабiлеттерiн дамытуға арналған тиiмдi бағдарламалармен қамтамасыз ету қажет.

Әрi балалардың бiлiм алуға, еңбекке және қоршаған ортаға бейiмi, қарым-қатынасы нақ осы кезеңде қаланатынын естен шығармауымыз керек.

* * *

Бүгiнгi күнi бiздiң денсаулық сақтау жүйемiз осы заманғы Қазақстан азаматтарының талаптарына қазiрше сай емес. Бұл — денсаулық сақтау саласының басты мәселесi. Қазiргi кезде қолымыздағы инфрақұрылым да, медициналық қызметтiң сапасы да әрi қызмет көрсетудi ұйымдастыру деңгейi де көңiлден шықпайды.

Бiрiншi. Үкiмет денсаулық сақтау нысандарын қалпына келтiру мен дамыту жөнiндегi жұмысты жандандыруы қажет.

Биыл бiз республикалық маңызы бар 9 денсаулық сақтау нысанының, жергiлiктi маңызы бар 112 нысанның құрылысын қолға алдық.

Екiншi. Ауруды емдеуден гөрi оның алдын алудың арзанға түсетiнiн есепке ала отырып, басымдықты аурудың алдын алуға, яғни ең озық әдiстердi енгiзу арқылы алдын ала диагностика жүргiзу, ауруды анықтау мен емдеу сияқты қолданыстағы бағдарламаларды қайта саралауға бағыттаған жөн.

Денсаулық сақтау саласындағы қаржы ресурстарын тиiмдi пайдалану үшiн тиiстi талдау жүргiзiп, медициналық қызметтiң нақты құнын бағалау керек.

Үшiншi. Денсаулық сақтау, Бiлiм және ғылым министрлiктерiне бiрлесе отырып ауруханалардың медициналық қызметкерлерiнiң, соның iшiнде медицина қызметкерлерiн қосымша даярлау мен қайта даяр­лау, оларды сертификаттау мен лицензиялау жолымен бiлiктiлiгiн арттыру бағдарламасын әзiрлеудi тапсырамын.

Сондай-ақ медициналық жоғары оқу орындарында гранттар мен "Болашақ" бағдарламасы бойынша медициналық мамандықтарға квота санын көбейту қажет.

Төртiншi. Ерекше назар халықты дәрi-дәрмекпен қамтамасыз етуге аударылуы тиiс. Елге әкелiнетiн медициналық препараттардың сапасына қатаң бақылау орнатып, белсендi түрде отандық фармацевтикалық фабрикаларды құруға қажеттi инвестиция тарту қажет.

Бесiншi. "Денi сау ұлт" үшiн инфрақұрылымын дамытудың маңызы жоғары. Балалық шақтан бастап дене шынықтыру мен спорттық даярлыққа және оған ең қолайлы мүмкiндiктер туғызуға ерекше ден қойылуы керек.

Әкiмдер жаңа стадиондар мен спорт кешендерiн, балаларға арналған және басқа спорт алаңдарын салу мен ескiлерiн жаңарту арқылы барлық жастағы адамдардың спортпен шұғылдануына, өздерiнiң бой­ларын сергек ұстауына, сөйтiп, өмiр жастарын ұзартуына жағдай жасауы қажет.

Министрлiктер мен әкiмдiктер саламатты өмiр салтын кеңiнен насихаттау жұмысын жандандыруы қажет. Бұл мемлекеттiк маңызды мәселе, сондықтан Үкiмет оған барынша ауқымды дәрежеде көңiл бөлуге тиiс.

Демографиялық ахуалды түбегейлi жақсарту жөнiндегi кешендi шараларды белгiлеу қажет. Бұл мәселеге таяу уақыттағы Ұлттық кеңестiң мәжiлiсiн арнау керек.

Денi сау ұлт — жалпыұлттық мiндет. Оны жүзеге асыру мәселесiне отандық бизнес-қауымдастық белсендi қатысуға тиiс.

Осы ретте бизнестiң әлеуметтiк жауапкершiлiгiн арттыру жөнiндегi менiң үндеуiме барлық бизнес қауымдастығының қызу үн қосқанын қанағаттанғандық сезiммен атап өткiм келедi.

"Қазақмыс" корпорациясы, Еуразиялық өнеркәсiптiк ассоциациясы, Қазмырыш, Теңiзшевройл, Аджип, "ҚазМұнай­Газ", "Қазатомөнеркәсiп", "Қазақстан темiр жолы" ұлттық компаниялары сияқты құрылымдар тек өткен жылы ғана әлеуметтiк салаға арналған нысандарды: мектептер, медициналық және мектеп жасына дейiнгi мекемелердi, сауықтыру кешендерiн, мүгедектерге арналған оңалту орталықтарын, мәдениет және спорт мекемелерiн дамытуға 30 млрд. теңгеден астам қаржы бағыттады.

Бұл — корпоративтiк әлеуметтiк жауап­кер­шiлiктiң жарқын үлгiсi. Мұндай тәжiрибе барынша кең таратылуға тиiс. Ал бұқаралық ақпарат құралдары оған барынша қолдау көрсетуi керек.

* * *

Бiздiң азаматтарымыз үшiн, әсiресе, жас отбасылар үшiн тұрғын үйдiң қолжетiмдiлiгi мен сапалылығы — мемлекеттiң барынша өмiрлiк маңызы бар басымдықтарының бiрi болып келдi және алдағы уақытта да солай болып қала бермек.

Мемлекеттiк тұрғын үй бағдарламасына мына бағыттар бойынша өзгерiстер енгiзу қажеттiлiгi пiсiп-жетiлдi.

Бiрiншi. Мемлекеттiк қызметкерлерге және бюджеттiк саланың еңбеккерлерiне тұрғын үй құрылысының жинақ жүйелерi арқылы жылдық мөлшерi 4 пайыздан аспайтын алдын ала тұрғын үй займдарын берудi жүзеге асыру керек.

Екiншi. Жалға берiлетiн тұрғын үй құрылысына, оның iшiнде мемлекеттiк қызметкерлер мен бюджеттiк сала еңбеккерлерi үшiн салынатын үйлерге екпiн түсiрген жөн. Өзiнiң жеке меншiк тұрғын үйлерiн салғысы келетiн азаматтар үшiн мемлекет жеке меншiк құрылысына арналған инфрақұрылымдар қалыптастырады.

Бағдарлама аясында бұл үдерiске ӘКК-лер белсендi қатысуы керек.

Үшiншi. Құрылыс компанияларының қызметiнде мөлдiрлiктi және саладағы бәсекелестiктi арттыру дәрежесiн заңды түрде қамтамасыз ету керек. Тұрғын үй құрылысы үлескерлерiнiң құқықтарын қорғауды арттыру қажет.

Жеке меншiк тұрғын үй құрылысын дамытуды ынталандыру мақсатында жер телiмдерiн беру және тiркеу ережелерiн мейлiнше жеңiлдеткен дұрыс.

Төртiншi. Жеке меншiк тұрғын үй құрылысында индустриялық, арзан және экологиялық таза технологияларды игеру басымдыққа ие болуға тиiс. Шет мемлекеттердiң озық тәжiрибелерiн кеңiнен қолдану керек.

Бесiншi. Биылғы жылы өзiнiң 10 жылдығын атап өткелi отырған бiздiң елордамыз Астананы одан әрi дамыту маңызды мiндет болып саналады.

Елордадағы энергия көздерiнiң, инженерлiк инфрақұрылымдардың және бүгiнгi озық көлiк жүйесiнiң құрылысын одан әрi жалғастыру қажет. Қаланы энергия қуатымен қамтамасыз етудiң сенiмдiлiгiн арттыру үшiн мемлекеттiк-жеке меншiк әрiптестiк негiзiнде ЖЭО-3 құрылысымен қоса, энергетикалық кешендi дамыту бағдарламасын жүзеге асыру керек.

Үкiмет елорданың тұтыну рыногындағы бағаны тұрақтандыру және оны барынша толықтыру мақсатында Астана қаласының азық-түлiк белдеуiн жасау жөнiндегi жұмысты жандандыруы керек.

Үкiмет және Астана қаласының әкiмдiгi 2008 жылы медициналық кластер құру жөнiндегi жұмысты негiзiнен аяқ­тау­ды және елорданың 10 жылдығы қарсаңында тапсырылуға тиiс құрылыс нысандарын пайдалануға берудi қамтамасыз етуi қажет.

* * *

Тұрғындардың әл-ауқатын жақсарту барлық дәрежедегi әкiмдердiң бiрiншi кезектегi мiндетi болып қалуға тиiс. Сондықтан мына бағыттарда мақсатты түрде жұмыс жүргiзу керек.

Бiрiншi. Бюджеттiң нәтижелiлiгiн арттыру. Тұрғындардың әлеуметтiк әл-ауқатын арттыруға арналмаған барлық шығындарды қысқарту қажет.

Орталықта нәтижелiлiкке бағытталған бюджеттi өмiрге енгiзу жөнiндегi жұмыс қазiрдiң өзiнде жүзеге асырылып жатыр. Бұл жұмысты жергiлiктi жердегi деңгейде де дамыту қажет. Тұрғындар өңiрлiк билiктiң нақты қамқорлығын сезiнуге тиiс.

Жаңа әлеуметтiк нысандар: медициналық мекемелер, мектептер, спорт ғимараттары тұрғындарға сапалы, озық және ең бастысы, бұқаралық қызмет көрсету орталығына айналуға тиiс.

Екiншi. Әкiмдер инфрақұрылымдарды, әсiресе, жергiлiктi маңызы бар жолдарды барынша дамытуды қамтамасыз етуi керек.

Үшiншi. Жер телiмдерiн жасырын бөлу тәсiлiнiң тәжiрибесiн тоқтату керек. Барлық жер телiмдерi ашық аукциондар арқылы бөлiнуге тиiс. Бұл ретте тек ӘКК қызметтерiне арналған жер телiмдерiне ғана артықшылық берiледi.

Үкiмет жүргiзген тексерiстер Астананың және облыс орталықтарының маңайындағы жер телiмдерi алдын ала жасанды фирмалар мен жеке тұлғалардың есебiне сатылып кеткендiгiн анықтады. Ендi, мiне, кейбiр адамдар, олардың iшiнде көпшiлiгi шенеунiктер, бұл жерлердi нарықтық бағамен сатып, ешқандай шығын шығармай-ақ мемлекеттiң есебiнен баюда.

Оларға бұл жерлердi мемлекетке өз ерiктерiмен қайтару жөнiнде ұсыныс жасау қажет немесе құқық қорғау органдары бұл iс-әрекеттердiң заңдылығын және ондай адамдардың жауапкершiлiгiн анықтауға мiндеттi.

Егер "Нұр Отан" партиясы және оның Парламенттегi фракциясы бұл мәселенi өз бақылауына алса, нұр үстiне нұр болар едi.

Тұтастай алғанда, "Нұр Отанның" бастауыш ұйымдары және филиалдары, жергiлiктi мәслихаттардың депутаттары аймақтарды дамытудың және экономиканы жаңғыртудың сындарлы факторына айналуы қажет. Олар жоғарыда айтылған кешендi шараларды жүзеге асыруға белсендi түрде қатысып, атап көрсетiлген мiндет­тердi айрықша бақылауға алулары керек.

Құрметтi Парламент депутаттары!

Ханымдар мен мырзалар!

Тәуелсiздiк жылдарында Қазақстан әлемдiк қоғамдастықтың толыққанды мүшесi болды, оның бастамалары тәжiрибе жүзiнде әрқашан кең қолдау тапты және нақты iс жүзiне асырылып отырды.

АӨСШК, ШЫҰ, ҰҚШҰ сияқты аймақтық қауiпсiздiктiң тиiмдi жүйесiн қалыптастырудың негiзi болған, Қазақстанның бастамасымен немесе тiкелей қаты­суы­мен құрылған мемлекетаралық бiрлестiктер өздерiнiң қажеттiгiн iс жүзiнде дәлелдедi.

Бiз Ресеймен, Қытаймен және Орталық Азия мемлекеттерiмен өзiмiздiң экономикалық және саяси ынтымақтастығымызды одан әрi нығайта беруге тиiспiз. Өңiрдегi тұрақтылық, ашық пiкiр алысу және өзара iс-қимыл таныту үшiн берiк негiз қалауымыз қажет.

Орталық Азия өңiрiндегi қауiпсiздiктi нығайту мақсатында бiз, сонымен қатар, АҚШ-пен, Еуропалық Одақпен және НАТО-мен сындарлы өзара iс-қимылды кеңейте беремiз.

Бүгiн бiздiң елiмiз халықаралық дәрежеде танылудың жаңа сапалық деңгейiне көтерiлдi. Қазақстанның 2010 жылы Еуропадағы қауiпсiздiк және ынтымақтастық ұйымына төрағалық етуi туралы шешiм оның сенiмдi дәлелi болды. Бiз осы ұйымның мүшелерiне, әсiресе, бiздiң кандидатурамызды ұжымдық негiзде ұсынған ТМД мемлекеттерiнiң басшыларына алғыс сезiмiмiздi бiлдiремiз.

Осыған байланысты "Еуропаға жол" аттыарнайы бағдарлама әзiрлеу қажет. Ол экономикалық ынтымақтастықты дамытуға, басқарудың тәжiрибесi мен технологиясын тартуға, заңдарымызды жетiлдiруге, ЕҚЫҰ-ға төрағалық етуiмiздiң стра­тегиялық пайымын және өзiмiздiң күн тәртiбiмiздi белгiлеуге ықпал етуге тиiс.

Тұтастай алғанда, бiздiң сыртқы саясаттағы және қауiпсiздiктi қамтамасыз ету саласындағы басымдықтарымыз өзгерiссiз қала бередi.

Бiрiншi. Бiздiң сыртқы саясатымыз негiзгi мүдделер ортақтығын iздестiруге, барлық, тiптi ең бiр өткiр мәселелердiң өзiнде де мәмiлеге қол жеткiзу қажеттiгiн түсiнуге құрылған.

Екiншi. Қазақстан алдағы уақытта да халықаралық лаңкестiк пен дiни экстремизмге қарсы күрес жөнiндегi халықаралық коалицияның белсендi мүшесi ретiндегi ұстанымын жан-жақты нығайта беруге ниеттi.

Үшiншi. Бiз Қазақстан армиясын жаңғыртуды және оның жауынгерлiк дайындығын жетiлдiрудi жалғастырамыз.

Өткен жылдар iшiнде елiмiздiң Қарулы Күштерi өзiнiң әскери және техникалық сапасын елеулi түрде арттырды.

Қауiпсiздiктiң бүгiнгi заманғы қатерлерiне тойтарыс беруге қабiлеттi Қарулы Күштердiң кәсiби, әскери және басқару корпусын құру қажет.

Тұтастай алғанда, елiмiздiң Қарулы Күштерiнiң алдында жаңа Әскери доктринаға сәйкес өзiнiң жауынгерлiк дайындығын және бәсекеге қабiлеттiлiгiн одан әрi арттыру мiндетi тұр. Үкiмет пен мемлекет, бүтiндей алғанда, бiздiң Қарулы Күштерiмiзге барынша қолдау көрсетуге тиiс.

* * *

Алдағы жылдары жаһандық маңызы бар бiрқатар халықаралық iс-шаралар өткiзу қажеттiгiн ерекше атап көрсеткiм келедi.

Әңгiме 2009 жылы өтетiн Әлемдiк және дәстүрлi дiндер көшбасшыларының үшiншi съезi, 2010 жылыөтетiн Азиядағы өзара ықпалдастық және сенiм шаралары жөнiндегi кеңес, 2009 жылдан басталатын ЕҚЫҰ-ның басқарушы үштiгiнiң жұмысы және 2010 жылы ЕҚЫҰ-ға төрағалық ету мәселелерi туралы болып отыр.

Қазiрдiң өзiнде осы мәселелерге байланысты ұйымдастырушылық жағынан да, сол сияқты мазмұны тұрғысынан да байсалды әзiрлiк жұмыстарын жүргiзу қажет. Бұл Үкiмет пен Сыртқы iстер министрлiгiнiң ғана емес, барша мемлекеттiк басқару органдарының мiндетi.

Қымбатты отандастар!

Құрметтi депутаттар мен Үкiмет мүшелерi!

Байқасаңыздар, алдымызға қойылып отырған мiндеттер жылдан-жылға артып келедi. Сондықтан елiмiздiң тәуелсiздiгiн нығайту жолында халықтың және сiздер мен бiздердiң iстеп жатқан шаруамыздың барлығы мемлекетiмiздiң нығаюы, тәуелсiздiктiң мықтылығы, халықтың әл-ауқатының артуы үшiн жасалуда. Осы жолда бәрiмiз елдiң бiзге деген сенiмiн ақтап, мақсаттарға жетемiз деп мен нық сенемiн.

Айтайын дегенiм осы едi, ағайын!

Зейiн қойып тыңдағандарыңызға рахмет!


Мақаланың шыққан күні:: 21.07.2016 17:09
Парақтағы соңғы өзгерістер:: 21.07.2016 17:09